طراحی داشبوردهای شهری- کشوری
امروزه یکی از چالشهای اصلی در مبارزه با بیماریها، جابهجاییهای رو به افزایش انسانها است، بهطوریکه یک انسان میتواند در زمان کوتاهی ویروس را در سراسر کره زمین منتشر کند. این سطح از جابهجایی بالای انسان، متخصصان حوزه تکنولوژی و ICT را به اتخاذ شیوههایی سوق داده است تا هم شهروندان و هم مدیران شهری از شیوع ویروس در سطح شهر و کشور آگاه شوند.
معجزه فناوری در تایوان
در شرایط بحران برخی تصورات بهصورت عمومی در میان سیاستگذاران و مسوولان تصمیمساز رواج پیدا میکند؛ از جمله اینکه در برابر بحران غافلگیر شدهایم بنابراین نمیتوان از دولت انتظار مواجهه سیاستی نظاممند با مساله را داشت؛ برای مثال، باید صبر کرد تا با گرم شدن هوا شیوع کووید-۱۹ کاهش یابد.
وانگهی، در این تصور عمومی موضوع ظرفیت محدود بیمارستانها و مراکز درمانی لحاظ نمیشود، بهطوری که در صورت تداوم شیوع کرونا و افزایش تعداد مبتلایان این احتمال وجود دارد که دولتها بالاجبار برای نگهداری مبتلایان و غربالگری دست به دامان بسیج سایر اماکن عمومی همچون مدارس، فرودگاهها و… شوند.
پیشبینی ناپذیری در پارامترهای کلیدی
هنگام شیوع یک بیماری واگیردار نوظهور، سیاستگذار نیاز به شناخت پارامترهای کلیدی دخیل در شیوع بیماری (مانند نرخ مرگومیر) و برآورد اثر مداخلههای مختلف غیردارویی (مثل تعطیلی مدارس) بر متغیرهای مختلف تصمیمگیری دارد. اهم متغیرهای تصمیمگیری برای سیاستگذار عبارتند از تعداد ابتلا و مرگومیر در سناریوهای مختلف، بیشینه تعداد مبتلایان و زمان رخداد آن، تعداد تخت بیمارستانی، اتاق آیسییو و دستگاه تنفس مورد نیاز و پیشبینی سیر انتشار بیماری (به نمودار مراجعه شود). اما اکوسیستم شیوع چنین بیماریهایی، یک سیستم پیچیده است. به این معنا که نه تنها تعداد عوامل اثرگذار بر رفتار سیستم و ارتباطات بین آنها زیاد است، بلکه تعامل این عوامل با یکدیگر نیز ممکن است منجر به ظهور رفتارهای غیرقابل پیشبینی شود. بهعنوان مثال تقارن اعمال فاصلهگیری اجتماعی با آغاز فصل بهار ممکن است منجر به بروز نافرمانی هماهنگ طبقاتی جامعه از فرامین دولت شود. پیشبینی رفتار چنین سیستمهایی در سناریوهای مختلف بسیار دشوار و نیازمند استفاده از دادهها و مدلهای پیشرفته است.
کرونا ویروس و کارزار مدیریت بحران؛
نرخ مرگ و میر ویروس کووید۱۹ در ابتدای کار حدود ۵۰ درصد بود که به مرور زمان و تشخیص زود هنگامتر ویروس، در چین این مقدار به ۶٫۷ درصد رسیده است (شکل ۱ ) البته با توجه به تعداد مرگ و میرها تاکنون و تعداد مبتلایان حداقل نرخ مرگ و میر برای این ویروس حدود ۳٫۵ درصد خواهد بود و کمتر از این مقدار در بهترین شرایط خدمات بهداشتی و درمانی نیز متصور نیست. این در حالی است که ویروس آنفولانزا نرخ مرگ و میر ۰٫۱ درصد دارد که بسیار کمتر از ویروس کووید۱۹ است.