تاریخچه حکمرانی صنعت نفت و گاز ایران قبل از انقلاب
نفت و گاز بهعنوان موتور فرآیند مدرنیزاسیون و رشد، همواره محور تمرکز و حساسیت دولتها بوده است و دولتها بسته به تفاوت شرایط داخلی و بینالمللی کشورها در ارتباط با دسترسی به این منابع، سیاستهای متفاوتی را بهمنظور ایجاد حداکثر رفاه عمومی اتخاذ کردهاند. در ایران نیز با توجه به حجم عظیم ذخایر نفت و گاز، سهم بالا در درآمدهای دولت و موقعیت خاص ژئوپلیتیک ایران، این منابع اهمیت دوچندانی یافتهاند.
حکمرانی نفت و گاز روسیه
رتبه اول در مخازن گاز طبیعی و حضور در بین ده مالک اول مخازن نفتی دنیا، فدراسیون روسیه را به یکی از بازیگران اصلی حوزه انرژی در دنیا تبدیل کرده است. با توجه به اثرگذاری سیاستهای بینالمللی این کشور بر بازار نفت و گاز و نقش پررنگ دولت در اداره صنعت نفت و گاز، بررسی نظام حکمرانی این صنعت در روسیه میتواند درسهایی برای کشور ایران داشته باشد. بر این اساس گزارش حاضر بهمرور تاریخچه حکمرانی صنعت نفت و گاز روسیه پرداخته و سیر تحولات اساسی آن را از اکتشاف نفت در روسیه تزاری در سال ۱۸۶۴ تا زمان حال بیان میکند. در نگاه کلی، این صنعت فراز و فرودهای متعددی را در یک قرن و نیم اخیر تجربه کرده است.
تنظیمگری صنعت نفت و گاز انگلستان
انگلستان بهعنوان یکی از کشورهای برخوردار از ذخایر نفت و گاز اکتشافات خود را از دهه ۱۹۷۰ میلادی آغاز کرده است. از آن زمان تاکنون در این کشور هر یک از دولتها، رویکردها و تدابیر متفاوتی در مواجهه با این صنعت اتخاذ کردند و بهطورکلی میتوان گفت همه نظریههای موجود نسبت به انرژِی بهنوعی در انگلستان تجربه شده است.