گزارش حکمرانی در عمل ۴۹: الزامات تجاریسازی شرکت ملی نفت
شرکتهای بزرگ اکتشاف و تولید نفت و گاز دنیا را میتوان به دودسته شرکتهای بینالمللی (IOC) و شرکتهای ملی نفت (NOC) تقسیم کرد. شرکتهای IOC مثل اکسون موبیل، توتال و… از گذشته سرمایه و فناوریهای موردنیاز برای اکتشاف و تولید را در اختیار داشتهاند. از سوی دیگر بهطور تاریخی شرکتهای ملی نفت با نقش حاکمیتی مجوز اکتشاف و تولید از مخازن نفتی را بهصورت انحصاری در دست داشتهاند، اما برای انجام سرمایهگذاری و عملیات نیازمند حضور شرکتهای خارجی بودهاند. با گذشت زمان برخی از کشورهای موفق در حوزه حکمرانی منابع نفت و گاز مانند نروژ، برزیل، مالزی، چین و روسیه توانستند شرکتهای ملی نفت خود را از یک شرکت حاکمیتی به یک شرکت تجاری با دسترسی به فناوریهای بهروز و فعالیت در سایر کشورهای دنیا تبدیل کنند.
اصلاحات در قوانین رقابت
هفته گذشته طرح اصلاح مواد ۵۹ و ۶۳ قانون اجرای سیاستهای کلی ۴۴ قانون اساسی در مجلس به تصویب رسید که میتواند منشأ تغییرات مهمی در حوزه تنظیمگری و رقابت در کشور باشد.فصل قانون اجرای سیاستهای کلی ۴۴ به موضوع تسهیل رقابت و قوانین ضد انحصار اختصاص دارد، و بهمنظور تحقق این امر “شورای رقابت” را جهت رسیدگی و رفع رویههای ضد رقابتی تأسیس مینماید. ازآنجاییکه شورای رقابت بهتنهایی نمیتواند بهتمامی رویههای ضد رقابتی رسیدگی نماید، بهموجب ماده ۵۹ این قانون مختار است که در حوزههایی که مصادیق انحصار طبیعی به شمار میروند پیشنهاد تأسیس نهادهای تنظیمگر بخشی به هیئتوزیران ارائه نماید و قسمتی از وظایف و اختیارات تنظیمیخود در حوزه مزبور را به این نهاد واگذار نماید.
ارزیابی تأثیرات و آزمایشهای کنترلشده تصادفی (RCT)
ارزیابی تأثیر شامل اندازهگیری کمّی میزان تغییری است که در یک شاخص نتیجهای، بر اثر اجرای سیاست ایجاد شده است. لذا از این تعریف معلوم میشود که اولاً ارزیابی تأثیر به شدت به منابع آماری وابسته است و در صورت محدودیت در دادهها، با مشکل جدی روبرو خواهد شد. ثانیاً اینکه جدا کردن تأثیر حاصل از اجرای سیاست از سایر تأثیرات ممکن، مهم است؛ یعنی پاسخ به این سؤال که «اگر سیاست اجرا نمیشد، چه اتفاقی میافتاد و اجرای سیاست چه تأثیری بر آن داشته است؟»، برای ما از دانستن تغییرات مطلق شاخصهای نتیجهای، مهمتر است. به همین خاطر در این ارزیابیها معمولاً از یک گروه مقایسه استفاده میشود؛ مگر موارد معدودی که کاملاً واضح است که تغییرات، ناشی از مداخله است و رابطه علّی مداخله با نتایج، کوتاه و مستقیم و سایر تغییرات محیطی بسیار محدود و قابل کنترل است.
گزارش اولین جلسه از دومین دوره نشستهای تخصصی سیاستگذاری عمومی با رویکرد رفتاری
اولین جلسه از دور دوم سلسله نشستهای تخصصی سیاستگذاری عمومی با رویکرد رفتاری در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران و دانشجویان علاقهمند به این حوزه در محل اندیشکده مطالعات حاکمیت و سیاستگذاری دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد.