درسی از اقدام هوشمندانه یک نماینده: تغییری کوچک با تأثیری بزرگ!

دولت یازدهم در اقدامی نسبتاً پرحاشیه لایحه‌ای را به‌منظور اصلاح قانون بودجه سال ۹۵ به مجلس شورای اسلامی ارائه کرد. دولت با ارائه این لایحه به دنبال کسب مجوز قانونی برای گسترش بازار بدهی و بازار پذیر کردن بخشی از بدهی‌های دولت به بانک‌ها و پیمانکاران از محل منابع حاصل از تجدید ارزیابی دارایی‌های خارجی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بود. همراهی بخشی از کارشناسان اقتصادی با این لایحه که با توجیهاتی نظیر کمک به بهبود ترازنامه بانک‌ها و در راستای اقدامات کوتاه‌مدت برای تخفیف معضل دارایی‌های منجمد بانک‌ها و مشکل تأمین مالی اقتصاد مطرح‌شده بود، در اذهان عمومی این انتظار را از مجلس دهم ایجاد می‌کرد تا در نخستین هفته‌های فعالیت خود در جهت همکاری با دولت و برای بهبود شرایط اقتصادی این لایحه را تصویب کند.

ساده‌های پیچیده 1 – شفافیت

همان‌طور که همگان می‌دانند مشکلات بسیاری در حوزه سیاست‌گذاری علی‌الخصوص در حوزه اقتصاد در کشور وجود دارد. به‌طوری‌که بروندادهای فرایند سیاست‌گذاری اقتصادی کشور بروندادهای مطلوبی نیست. نامطلوب بودن این بروندادها ریشه‌ها و عوامل مختلفی دارد. برخی از این عوامل بسیار ساده و درعین‌حال بسیار پیچیده هستند.

اقتصاد سیاسی محرمانگی

یکی از ویژگی‌های جالب و البته تلخ سیاستمداران این است که بعضی مواقع اشتباهی یکسان را بارها تکرار می‌کنند. در مواردی این تکرر اشتباه ممکن است توسط یک سیاستمدار واحد رخ دهد و در مواردی دیگر توسط سیاستمداران متعدد. طنز ماجرا هم در اینجاست که امکان دارد سیاستمداری ارتکاب اشتباه توسط رقبای خود را به‌صورت عمومی تقبیح نماید و درعین‌حال پس از قرار گرفتن در مقام فرمانروایی، خودش نیز مرتکب همان سوء رفتار گردد. یکی از مثال‌های دم‌دستی و آشکار در این خصوص، محرمانه شدن آمار رشد اقتصادی است. رشد اقتصادی یکی از پایه‌ای‌ترین آمارهای هر نظام اقتصادی است و سهم به سزایی در ایجاد برند یا تصویر عمومی از یک کشور در ذهن مردم و سیاستمداران سایر کشورها دارد. احتمالاً به‌خوبی به یاد می‌آورید که یکی از پاشنه آشیل‌های دولت قبل محرمانه شدن نرخ رشد اقتصادی و عدم انتشار عمومی آن در مقطعی از طول عمر خود بود. این اقدام، واکنش انتقادآمیز و درعین‌حال به‌جای طیف وسیعی از سیاستمداران ازجمله بر مسند نشستگان فعلی را به همراه داشت.